جان از نگاه جانان
عبدالرحيم موگِهى
مقدمه
در آستانه شهادت جانسوز دخت والاى محمد مصطفى ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ حضرت صديقه كبرى ـ سلام الله عليها ـ به غرض يادكرد آن بانوى نمونه عصرها و نسلها بر آن شديم تا جلوه اى از كمالات آن فرشته زمينى را در كلام بنيان گذار جمهورى اسلامى، حضرت امام خمينى ـ قدس سره ـ و رهبر معظم انقلاب اسلامى حضرت آيت الله خامنه اى ـ حفظه الله تعالى ـ به تماشا بنشينيم. آنچه در پى مى آيد گزيده اى از سخنان اين دو فرزند شايسته حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ است كه در دو بخش تقديم مى شود:
الف ـ بانوى بانوان در كلام امام عاشقان;
ب ـ دخت آفتاب در كلام رهبر انقلاب.الف ـ بانوى بانوان در كلام امام عاشقان
1ـ من نيز رحلت «بانوى عالم» را به همه ملت ايران و شما آقايان، جوانان غيور تسليت عرض مى كنم. ما بايد سرمشق از اين خاندان بگيريم، بانوان ما از بانوانشان و مردان ما از مردانشان، بلكه همه از همه آنها. آنها زندگى خودشان را وقف كردند از براى طرفدارى مظلومين و احياى سنت الهى. ما بايد تبعيت كنيم و زندگى خود را براى آنها قرار بدهيم.
كسى كه تاريخ اسلام را مى داند، مى داند كه اين خاندان هر يكِشان مثل يك انسان كامل بلكه بالاتر، يك انسان الهى، روحانى براى ملتها و مستضعفين قيام كردند در مقابل كسانى كه مى خواستند مستضعفين را از بين ببرند.
صحيفه نور، ج 5، ص 283، 22/1/1358
2ـ تمام ابعادى كه براى زن متصور است و براى يك انسان متصور است در فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ جلوه كرده و بوده است.
صحيفه نور، ج 6، ص 185، 26/2/1358
3ـ ] حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ [ يك زن معمولى نبوده است، يك زن روحانى، يك زن ملكوتى، يك زن به تمام معنا انسان، تمام نسخه انسانيت، تمام حقيقت زن، تمام حقيقت انسان ] بود [ .
صحيفه نور، ج 6، ص 185، 26/2/1358
4ـ او زن معمولى نيست، او موجود ملكوتى است كه در عالم به صورت انسان ظاهر شده است. بلكه موجود الهى جبروتى در صورت يك زن ظاهر شده است.
صحيفه نور، ج 6، ص 185، 26/2/1358
5ـ تمام هويتهاى كمالى كه در انسان متصور است و در زن تصور دارد، تمام در اين زن ] حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ [ است.
صحيفه نور، ج 6، ص 185، 26/2/1358
6ـ ] حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ [ زنى كه تمام خاصه هاى انبيا در اوست.
صحيفه نور، ج 6، ص 185، 26/2/1358
7ـ ] حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ [ زنى كه اگر مرد بود نبى بود، زنى كه اگر مرد بود به جاى رسول الله بود.
صحيفه نور، ج 6، ص 185، 26/2/1358
8ـ ... براى صديقه طاهره اين مسائل، اين معانى حاصل است. از مرتبه طبيعت شروع كرده است، حركت كرده است، حركت معنوى، با قدرت الهى، با دست غيبى، با تربيت رسول الله ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ مراحل را طى كرده است تا رسيده است به مرتبه اى كه دست همه از او كوتاه است.
صحيفه نور، ج 6، ص 185، 26/2/1358
9ـ روز ولادت زهراى مرضيه كه روز زن است، روز پيروزى زن است.
صحيفه نور، ج 6، ص 194، 27/2/1358
10ـ ] روز ولادت زهراى مرضيه ـ سلام الله عليها ـ [ ... يك زن به دنيا آمد كه تمام هويت انسانى در او جلوه گر است. پس روز، روز بزرگى است، روز شما زنان است.
صحيفه نور، ج 6، ص 194، 27/2/1358
11ـ وقتى ] مملكت [ اسلامى مى شود كه مرد و زن اسلامى بشوند. همه افراد، اسلامى باشند. الگو حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ است، الگو پيغمبر اسلام است.
صحيفه نور، ج 7، ص 17، 8/3/1358
12ـ حضرت امير ـ عليه السلام ـ كه خليفه مسلمين بود، خليفه يك مملكتى كه شايد ده مقابل مملكت ايران بود از حجاز تا مصر، آفريقا، كذا و كذا، يك مقدار هم از اروپا، اين خليفه الهى وقتى توى جمعيت بود مثل همه ما كه نشسته ايم با هم، اين هم زير پايش نبود، همين بود كه يك پوست داشتند. به حسب نقل يك پوست داشتند كه شب خودش و حضرت فاطمه رويش مى خوابيدند و روز روى همين پوست، علوفه شترش را مى ريخت، پيغمبر هم همين شيوه را داشت.
صحيفه نور، ج 8، ص 18، 13/4/1358
13ـ اگر روزى بايد روز زن باشد چه روزى والاتر و افتخارآميزتر از روز ولادت با سعادت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ است.
صحيفه نور، ج 12، ص 72، 15/2/1359
14ـ ] حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ [ زنى كه افتخار خاندان وحى ] است [ و چون خورشيدى بر تارك اسلام عزيز مى درخشد.
صحيفه نور، ج 12، ص 72، 15/2/1359
15ـ ] حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ [ زنى كه فضايل او هم تراز فضايل بى نهايت پيغمبر اكرم و خاندان عصمت و طهارت بود.
صحيفه نور، ج 12، ص 72، 15/2/1359
16ـ ] حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ [ زنى كه هر كسى با هر بينش درباره او گفتارى دارد و از عهده ستايش او برنيامده. احاديثى كه از خاندان وحى رسيده به اندازه فهم مستمعان بوده و دريا را در كوزه اى نتوان گنجاند، و ديگران هر چه گفته اند به مقدار فهم خود بوده، نه به اندازه مرتبت او.
صحيفه نور، ج 12، ص 72، 15/2/1359
17ـ جامعه ما از بانوانِ زمان; يعنى بانوان زمان محمدرضا و رضا برگشتند به يك بانوانى كه زينب گونه شدند و تابع «فاطمه».
آن روز تابع آرايش اروپايى بودند و بايد از اروپا طرح لباس بيايد، امروز تابع مكتب هستند و آنچه اسلام بپسندد مقبول است، و اين يك تحولى است كه بالاترين تحولات است در جامعه ما. نگه داريد اين تحول را.
صحيفه نور، ج 14، ص 131، 25/12/1359
18ـ تاريخ اسلام گواه احترامات بى حد رسول خدا ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ به اين مولود شريف ] حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ [ است تا نشان دهد كه زن، بزرگى ويژه اى در جامعه دارد كه اگر برتر از مرد نباشد، كمتر نيست.
صحيفه نور، ج 14، ص 201، 4/2/1360
19ـ مبارك باد بر ملت عظيم الشأن ايران به ويژه زنان بزرگوار روز مبارك زن، روز شرافتمند عنصر تابناكى كه زيربناى فضيلتهاى انسانى و ارزشهاى والاى خليفة الله در جهان است.
صحيفه نور، ج 16، ص 125، 25/1/1361
20ـ ... مبارك تر و پُربهاتر، انتخاب بسيار والاى روز بيستم جمادى الثانى است، روز پرافتخار ولادت زنى كه از معجزات تاريخ و افتخارات عالم وجود است.
صحيفه نور، ج 16، ص 125، 25/1/1361
21ـ زنى كه در حجره اى كوچك و خانه اى محقر انسانهايى تربيت كرد كه نورشان از بسيط خاك تا آن سوى افلاك و از عالم ملك تا آن سوى ملكوت اعلا مى درخشد.
صحيفه نور، ج 16، ص 125، 25/1/1361
22ـ صلوات و سلام خداوند تعالى بر اين حجره محقرى كه جلوه گاه نور عظمت الهى و پرورشگاه زبدگان اولاد آدم است.
صحيفه نور، ج 16، ص 125، 25/1/1361
23ـ همه بايد به او ] حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ [ اقتدا كنيد و كنيم.
صحيفه نور، ج 19، ص 121، 21/12/1363
24ـ همه بايد دستورمان را از اسلام به وسيله او و فرزندان او بگيريم و همان طورى كه او بوده است باشيد.
صحيفه نور، ج 19، ص 121، 21/12/1363
25ـ من راجع به حضرت صديقه ـ سلام الله عليها ـ خودم را قاصر مى دانم ذكرى بكنم.
صحيفه نور، ج 19، ص 278، 11/12/1364
26ـ يك روايت در كافى شريفه است و با سند معتبر نقل شده است. و آن روايت اين است كه حضرت صادق ـ عليه السلام ـ مى فرمايد: «فاطمه ـ سلام الله عليها ـ بعد از پدرش 75 روز زنده بودند. در اين دنيا بودند و حزن و شدت بر ايشان غلبه داشت، و جبرئيل امين مى آمد خدمت ايشان و به ايشان تعزيت عرض مى كرد و مسائلى از آينده نقل مى كرد.»
صحيفه نور، ج 19، ص 278، 11/12/1364
27ـ ... ظاهر روايت اين است كه در اين 75 روز مراوده اى بوده است، يعنى رفت و آمد
جبرئيل زياد بوده است، و گمان ندارم كه غير از طبقه اول از انبياى عظام درباره كسى اين طور وارد شده باشد كه در ظرف 75 روز جبرئيل امين رفت و آمد داشته است و مسائل را در آتيه اى كه واقع مى شده است، مسائل را ذكر كرده است، و آنچه كه به ذريه او مى رسيده است در آتيه ذكر كرده است و حضرت امير هم آنها را نوشته است.
صحيفه نور، ج 19، ص 278، 11/12/1364
28ـ مسأله آمدن جبرئيل براى كسى يك مسأله ساده نيست، خيال نشود كه جبرئيل براى هر كسى مى آيد و امكان دارد بيايد، اين يك تناسب لازم است بين روح آن كسى كه جبرئيل مى خواهد بيايد و مقام جبرئيل كه روح اعظم است ... اين معنا و اين تناسب بين جبرئيل كه روح اعظم است و انبياى درجه اول بوده است، مثل رسول خدا و موسى و عيسى و ابراهيم و امثال اينها، بين همه كس نبوده است، بعد از اين هم بين كسى ديگر نشده است; حتى درباره ائمه هم من نديده ام كه وارد شده باشد اين طور كه جبرئيل بر آنها نازل شده باشد ... .
صحيفه نور، ج 19، ص 278 ـ 279، 11/12/1364
29ـ اگر شما پذيرفتيد كه روز بيستم جمادى الثانى كه روز تولد حضرت زهراست، پذيرفتيد كه روز زن باشد، اين روز را پذيرفتيد، اين به عهده شما خيلى مسائل را مى آورد.
صحيفه نور، ج 19، ص 279، 11/12/1364
30ـ در هر صورت من اين شرافت و فضيلت را از همه فضايلى كه براى حضرت زهرا ذكر كرده اند ـ با اينكه آنها هم فضايل بزرگى است ـ اين فضيلت را من بالاتر از همه مى دانم كه براى غير انبيا ـ عليهم السلام ـ آن هم نه همه انبيا براى طبقه بالاى انبيا ـ عليهم السلام ـ و بعض از اوليايى كه در رتبه آنها هست، براى كسى ديگر حاصل نشده و با اين تعبيرى كه مراوده داشته است جبرئيل در اين هفتاد و چند روز، براى هيچ كس تاكنون واقع نشده و اين از فضايلى است كه از مختصات حضرت صديقه ـ سلام الله عليها ـ است.
صحيفه نور، ج 19، ص 279، 11/12/1364
31ـ ما مفتخريم كه ... صحيفه فاطميه كه كتاب الهام شده از جانب خداوند تعالى به زهراى مرضيه است از ماست.
صحيفه نور، ج 21، ص 171، 15/3/1368دخت آفتاب در كلام رهبر انقلاب
32ـ تجليل از مقام فاطمه ـ سلام الله عليها ـ تكريم ايمان، تقوا، علم، ادب، شجاعت، ايثار، جهاد، شهادت و در يك كلمه مكارم اخلاق است كه پدر بزرگوارش براى آن مبعوث شد، و آن گاه كه رسول اكرم ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ فاطمه را پاره تن خويش معرفى مى كند، به جهانيان مى آموزد كه جلوه والاى كرامت انسان و اخلاق اسلام را در اين چهره مقدس جست و جو كنند و مادران جهان، شعاعى از اين خورشيد درخشان برگيرند و كانون حيات انسانها را گرم و روشن سازند.
29/11/1359
33ـ زن ايرانى الگوى خود را حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ و زينب ـ عليها السلام ـ قرار داده است.
1/12/1361
34ـ ما افتخار مى كنيم كه دنباله رو آن خاندان پيغمبر ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ باشيم. افتخار مى كنيم كه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ را اسوه و الگوى خود قرار بدهيم. زنها، دخترهاى جوان و نسل انقلابى كوشش كنند خودشان را به آن ترسيمى كه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ از زن مسلمان براى ما به وجود آورده، هر چه ممكن است نزديك تر كنند.
12/11/1363
35ـ بالاترين و بهترين زن نمونه كه تمام زنها و شخصيتهاى مسلمان بايد از او درس بگيرند، فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ است.
21/12/1363
36ـ فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ در طول دوران زندگى يكى از چهره هاى برجسته حاضر در صحنه انقلاب اسلامى بوده است. به عنوان يك بانوى تراز اول اسلام از هيچ يك از مسائل مهمى كه در دوران بعثت، رسالت و هجرت بر مسلمانان مى گذشته، فاطمه زهرا فارغ نبوده و در همه آنها نقش داشته است.
4/11/1364
37ـ ساده زيستى دختر پيامبر يك نمونه براى زنان امروز جامعه ماست. ما روحيه مصرف گرايى را كنار بگذاريم و در زندگى به حد لزوم اكتفا كنيم و از افراط بپرهيزيم و آرزوهاى حقير و كوچك را فداى ارزشهاى بزرگ بكنيم، نمونه كامل آن را در زندگى فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ مى توان در تاريخ مشاهده كرد. جهيزيه دختر پيامبر فقيرانه ترين جهيزيه اى بود كه در آن روز در بين مردم رايج بود.
4/11/1364
38ـ امروز هم كه ما به جامعه خود نگاه مى كنيم، بحمدالله رشحاتى از درس فاطمه ـ سلام الله عليها ـ و فروغى از آن گوهر شب چراغ قرآنى و اسلامى بر جامعه ما پوشيده شده و زنهاى ما بحمدالله «فاطمى» شده اند و به سمت آن زندگى حركت كرده اند.
4/11/1364
39ـ در جامعه انقلابى ما اگر شأن زن از مرد بيشتر نباشد كمتر نيست و روى اين اصل ويژگيهاى زن در زمينه هاى گوناگون، مانند آموختن علم، جهاد، ارتباط با مرد، نقش مادرى كه ] در [ تمام اينها زندگى حضرت ] زهرا [ يك نمونه است بايد مورد بررسى قرار گيرد.
10/12/1364
40ـ به غير از مقامات معنوى و روحانى دخت گرامى پيامبر اسلام، يكى از خصوصيات برجسته آن بزرگوار، تسليم محض بودن در برابر حكم الهى و راه خدا در تمامى شرايط بود.
اين ويژگى از آن بانوى بزرگوار يك مجاهدى بى نظير و پرچمدار مظلوميت و حقانيت در طول تاريخ اسلام ساخته كه در اين ايام، تعيين كننده و سرنوشت ساز و راهگشاى زندگى ما مى باشد.
10/12/1364
41ـ شخصيت حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ در طول تاريخ، شخصيتى يكتا و يگانه است و هيچ كس از زنان برجسته تاريخ به پاى حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ نمى رسد.
10/12/1364
42ـ يكى از مواريث حضرت فاطمه، صحيفه فاطميه است كه تمام دانشهاى معنوى مربوط به انسان در آن نوشته شده است و زندگى حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ از هر نظر استثنايى است.
10/12/1364
43ـ شخصيت زهراى اطهر كه مجموعه ارزشهاى بانوى مسلمان است مى تواند زيباترين و پُرجاذبه ترين ترسيم از زن را در ديدگاه همه زنان، مخصوصاً زنان مسلمان، قرار دهد.
10/12/1364
44ـ در محراب عبادت، ايشان ساعتهاى متمادى با خدا راز و نياز مى كردند. عبادت و سلوك ايشان براى ما قابل تصور و درك نيست.
10/12/1364
45ـ دختر پيامبر و رسول خدا ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ در عمر كوتاه خود اثر بزرگى به جا گذاشت و ايشان بزرگ ترين زن تاريخ است و زنان تاريخ هيچ يك به منزلت دختر پيامبر نيستند. دخترى كه فقط هجده سال عمر كرد و بنابراين دخترهاى جوان هم مى توانند عظمت بيافرينند و دخترها بايد از حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ و پسرها بايد از حضرت فاطمه ـ سلام الله عليها ـ درس بگيرند و اين راه را ادامه دهند.
13/11/1365
46ـ اميد داريم همه ما بتوانيم روح و انديشه خود را در زلال كوثر مطهر شخصيت ملكوتى فاطمه ـ سلام الله عليها ـ شست و شو دهيم و جوهر وجود انسانى خود را با كيمياى خاك راهِ او متحول سازيم; «زآنكه مس وجود را فضه او طلا كند».
29/11/1365
47ـ مادران ما مى دانند كه اگر بخواهند پيروان صادق فاطمه ـ سلام الله عليها ـ باشند، بايد در دامان خويش ياران حسين و زينب ـ عليهماالسلام ـ را بپرورانند تا پرچم خونين ايمان و عزت را در كربلاهاى زمان برافرازند.
29/11/1365
48ـ با ميلاد حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ اسلام تداوم يافت و نور اسلام به بركت وجود حضرت فاطمه ـ سلام الله عليها ـ در تاريخ و از طريق اولاد زهرا ماند و عمده ترين رمز بقاى اسلام از طريق حضرت فاطمه ـ سلام الله عليها ـ است.
20/11/1366
49ـ زن ايرانى در نظام جمهورى اسلامى بايد حقيقتاً سعى نمايد كه خود را شبيه دختر پيامبر بسازد و تنها با اظهار ارادت نمودن و فاصله گرفتن در عمل، هيچ مشكلى مرتفع نخواهد شد.
7/11/1367
50ـ اميدواريم زنان امت اسلامى بتوانند با الهام گرفتن از شخصيت ملكوتى و عظيم القدر فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ بن بستهاى موجود در زندگى زنان در سطح جهان را بشكنند.
8/11/1367
51ـ در صحنه تعريف معنوى فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ وارد نمى شويم، ليكن در زندگى معمولى اين بزرگوار يك نكته مهم است و آن جمع بين زندگى يك زن مسلمان در رفتارش با شوهر و فرزندان و انجام وظايفش در خانه از يك طرف و بين وظايف يك انسان مجاهد، غيور، خستگى ناپذير در برخوردش با حوادث سياسى مهم بعد از رحلت رسول اكرم ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ كه به مسجد مى آيد و سخنرانى و موضعگيرى و دفاع مى كند و حرف مى زند و يك جهادگر به تمام معنا و خستگى ناپذير و محنت پذير و سختى تحمل كن است از طرفى ديگر.
22/9/1368
52ـ اين سه بُعد ] فعاليتهاى سياسى، وظايف خانه دارى، بُعد عبادى [ را با هم جمع كردن، نقطه درخشان زندگى فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ است. آن حضرت، اين سه جهت را از هم جدا نكرد.
22/9/1368
53ـ بگذارند ازدواج براى دختر مسلمان و زن جوانى كه در محيط اسلامى است، مثل ازدواج فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ باشد، ازدواجى با پيوند عشقى معنوى و الهى و جوششى بى نظير ميان زن و مرد مؤمن و مسلمان و همكارى و همسرى به معناى واقعى بين دو عنصر الهى و شريف، اما بيگانه از همه تشريفات و زر و زيورهاى پوچ و بى محتواى ظاهرى.
26/10/1368
54ـ شخصيت زهراى اطهر، در ابعاد سياسى و اجتماعى و جهادى، شخصيت ممتاز و برجسته اى است به طورى كه همه زنان مبارز و انقلابى و برجسته و سياسى عالم مى توانند از زندگى كوتاه و پُرمغز او درس بگيرند.
26/10/1368
55ـ فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ در قله بشريت قرار دارد و كسى از او بالاتر نيست و مى بينيم كه آن بزرگوار به عنوان يك بانوى مسلمان، اين فرصت و قدرت را يافت كه خودش را به اين اوج برساند.
26/10/1368
56ـ نكته اول در باب فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ است. براى انسانهاى كوچكى مثل من، خيلى دشوار است كه بخواهند ـ ولو از دور ـ درباره آن عظمت سخن بگويند. ما يك چيز و يك خيال و يك تصوير و يك نقش در ذهنمان مى گذرانيم، اين كجا و واقعيتها و حقيقتها كه بسى عظيم تر از ذهن ماست كجا؟ واقعاً دختر پيامبر ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ معماى ناگشوده ذهن بشر و معارف بشرى است ... .
چند نمونه بسيار نادر وجود دارد كه از حد توصيف و بيان بالاترند و يكى از اينها فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ است. فقط با پيامبر ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ و با اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ مى شود او را مقايسه كرد.
17/10/1369
57ـ ما بايد هر چه را كه از مقام والاى زهراى اطهر ـ عليها السلام ـ درك كرده و مى فهميم، سرمشق زندگى و حركت خود قرار دهيم.
ما بايد احساس محبت به فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ را در زندگى خود پياده كنيم; زيرا بدون پيوند عملى به اصل آن، محبت مورد سؤال قرار خواهد گرفت و در پى محبت بايد اطاعت و متابعت باشد.
17/10/1369
58ـ بايد هر حرف و كلمه و هر اشاره اى در زندگى اين بزرگوار براى ما يك سرمشق باشد. به محبت دورادور و احساس محبت اكتفا نكنيم. اين احساس را در زندگى پياده نماييم. اگر محبت نباشد، اين رابطه عملى به وجود نمى آيد. در سايه آن محبت مى شود اين پيوند و پيوستگى عملى را به وجود آورد، اما بدون اين پيوستگى و پيوند عملى، اصل آن محبت زير سؤال خواهد رفت: «قل إن كنتم تحبّون اللّه فاتّبعونى يحببكم اللّه» ، دنباله محبت بايد اطاعت و متابعت باشد.
17/10/1369
59ـ پيامبر عظيم الشأن اسلام با اين اعتقاد كه فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ نمونه يك انسان كامل است بر دست او بوسه مى زد و اين امر نبايد يك مسأله عاطفى در نظر گرفته شود. نگرش اسلام به زن از باب تكامل معنوى و انسانى اوست و در بررسيهاى مربوط به فرهنگ مسائل اجتماعى و پرورش علمى زنان بايد بر اين اساس عمل شود.
4/10/1370
60ـ خداوند با توجه به معرفت، خلوص، صبر و فداكارى حضرت فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ آن حضرت را مركز فيوضات خود قرار داده است و ما كه خود را محبّ آن بانوى بزرگ اسلام مى دانيم بايد در اطاعت، عبادت و جهاد رهرو آن حضرت باشيم.
5/10/1370
61ـ ما محبت به آن حضرت را بايد در عمل خود نشان دهيم. آيا به راستى ما نيز همانند فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ حاضريم براى سير كردن گرسنگان، قرص نانى را از گلوى خود و فرزندانمان بزنيم؟
5/10/1370
62ـ خودسازى و تأثير سازنده در محيط زندگى انسانها راهى است كه فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ پيمود، و ما نيز به عنوان پيروان آن حضرت بايد در همين راه حركت كنيم. زهراى اطهر ـ عليها السلام ـ در زندگى پيامبر اسلام ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ و على بن ابى طالب ـ عليه السلام ـ به مانند نورى مى درخشد; و زنان مسلمان ما بايد با الگو قرار دادن زندگى آن حضرت، خود را از درياى معرفت و كرامت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ بهره مند سازند.
24/9/1371
63ـ جورى است مقام آن بزرگوار كه علماى بزرگ مسلمين و صاحبان فكر و نظر بحث مى كردند كه آيا زهراى اطهر ـ سلام الله عليها ـ بالاتر است يا على بن ابى طالب ـ عليه السلام ـ اين كم مقامى است كه بزرگان اسلام بنشينند با هم، يكى بگويد زهرا ـ سلام الله عليها ـ بالاتر است، يكى بگويد على ـ عليه السلام ـ بالاتر است، خيلى مقامه.
24/9/1371
64ـ راه همين راهى است كه امروز به فضل الهى، انقلاب جلوى پاى مردم ما گذاشته است. اين همان راه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ است: خودسازى و جهان سازى.
24/9/1371
65ـ هر جا ديديد كه راه على ـ عليه السلام ـ و فاطمه ـ سلام الله عليها ـ و راه ائمه ـ عليهم السلام ـ كه امروز راه اين بزرگواران، همان راه امام خمينى است و اگر كسى اين را نداند و نفهميده باشد، بايد در بصيرت خودش تجديد نظر كند. هر چى داريم بايد در راه اينها خرج كنيم. اين آن چيزى است كه اين عُلقه را معنا مى بخشد.
24/9/1371
66ـ درباره زهراى اطهر ـ سلام الله عليها ـ هر چه انسان بيشتر فكر كند و در حالات آن بزرگوار بيشتر تدبر كند، بيشتر دچار شگفتى خواهد شد. تعجب انسان نه فقط از اين جهت است كه چطور يك موجود انسانى در سنين جوانى مى تواند به اين رتبه از كمالات معنوى و مادى نايل بشود كه البته اين خود هم يك حقيقت شگفت انگيز است. بلكه بيشتر از اين جهت است كه اسلام با چه قدرت عجيبى توانسته است تربيت والاى خود را به حدى برساند كه يك زن جوان در آن شرايط دشوار بتواند اين منزلت عالى را كسب كند. هم عظمت اين موجود و اين انسان والا تعجب آور و شگفت انگيز است، و هم عظمت مكتبى كه اين موجود عظيم القدر و جليل المنزلة را پديد آورده است.
25/9/1371
67ـ من از جنبه هاى معنوى و روحى و الهى آن بزرگوار حرفى نمى توانم بزنم. من كوچك تر از اين هستم كه آن چيزها را درك كنم، حتى اگر كسى هم بتواند درك بكند، نمى تواند آن چنان كه حق اوست او را توصيف و بيان كند. آن جنبه هاى معنوى يك عالم جداگانه اى است.
25/9/1371
68ـ در روايت ديگرى از اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ نقل شده است كه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ به ايشان مى گويد ملائكه مى آيند، با من سخن مى گويند و مطالبى را به من مى گويند. اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ به ايشان مى گويند: وقتى صداى ملك را شنيدى، به من بگو تا من بنويسم آنچه را كه تو مى شنوى و اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ نوشت آنچه را كه ملائكه به فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ املا مى كردند و اين يك كتابى شد كه در نزد ائمه ـ عليهم السلام ـ بوده و هست.
در روايات متعدد آمده كه ائمه ـ عليهم السلام ـ براى مسائل گوناگون خود به «مُصحف فاطمه» مراجعه مى كردند. بعد امام ـ عليه السلام ـ مى فرمايند: «انه و ليس فيها حلال و حرام» ، در اين كتاب، احكام نيست، حلال و حرام نيست، «فيها علم ما يكون» ، اما همه حوادث جارى بشرى در دورانهاى آينده در اين كتاب هست. اين چه دانش والايى است؟ اين چه معرفت و حكمت بى نظيرى است كه خداى متعال به يك زن در سنين جوانى مى بخشد؟ اين مقام معنوى حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ است. اين مسائل معنوى تا حدود زيادى به فضايل عملى ارتباط پيدا مى كند. ارتباط پيدا مى كند به آنچه كه از تلاش فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ ناشى مى شود.
25/9/71
69ـ دخترى كه در كوره گداخته مبارزات سخت پيغمبر ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ در مكه متولد شد و در شعب ابى طالب يار و غمگسار پدر بود ... اين دختر مثل فرشته نجاتى براى پيغمبر ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ ، مثل مادرى براى پدر خود و مثل پرستار بزرگى براى آن انسان بزرگ، مشكلات را تحمل كرد; غمگسار پيغمبر ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ شد. بارها را بر دوش گرفت، عبادت خدا كرد، ايمان خود را تقويت كرد، خودسازى كرد و راه معرفت و نور الهى را به قلب خود باز كرد; اينهاست آن چيزهايى كه يك آدم را به كمال مى رساند.
25/9/1371
70ـ در دوران بعد از هجرت و در آغاز سنين تكليف، فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ با على بن ابى طالب ـ عليه السلام ـ ازدواج مى كند. آن مهريه فاطمه است. آن جهيزيه فاطمه ـ سلام الله عليها ـ است. شايد همه شما بدانيد كه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ كه دختر شخص اول دنياى اسلام بود و پدرش بر آن مردم حاكم بود، با چه سادگى و وضع فقيرانه اى ازدواج خود را مى گذراند. زندگى فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ در همه ابعاد پر از كار و تلاش و تكامل و تعالى روحى يك انسان است.
25/9/1371
71ـ مشكلات محيط و زندگى، فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ را كانونى براى مراجعات مردم و مسلمانها قرار مى دهد. دختر كارگشاى پيغمبر ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ در اين شرايط، زندگى را با كمال سرافرازى پيش مى برد. فرزندانى مثل حسن، حسين و زينب تربيت مى كند و شوهرى مثل على را نگهدارى مى كند. رضايت پدرى مثل پيغمبر ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ را جلب مى كند.
25/9/1371
72ـ در دورانى هم كه راه فتوحات و غنايم باز شده است، دختر پيغمبر ذره اى از لذتهاى دنيا و تشريفات و تجملات و چيزهايى كه دل دخترهاى جوان و زنها متوجه آنهاست را به خود راه نمى دهد.
25/9/1371
73ـ عبادت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ يك عبادت نمونه است. «حسن بصرى» كه يكى از عُبّاد و زُهّاد دنياى اسلام است درباره فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ مى گويد: به قدرى دختر پيغمبر ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ عبادت كرد و در محراب عبادت ايستاد كه «تورّمت قدماها»; پاهاى آن بزرگوار از ايستادن در محراب عبادت ورم كرد.
25/9/1371
74ـ جهاد آن بزرگوار در ميدانهاى مختلف يك جهاد نمونه است. در دفاع از اسلام، در دفاع از امامت و ولايت، در حمايت از پيغمبر ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ ، در نگهدارى بزرگترين سردار اسلام يعنى اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ كه شوهر او بود.
25/9/1371
75ـ آن خطبه اى كه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ در مسجد مدينه بعد از رحلت پيغمبر ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ ايراد كرده است، خطبه اى است كه به گفته علامه مجلسى، بزرگان فُصحا و بُلَغا و دانشمندان بايد بنشينند كلمات و عبارات اين خطبه را معنى كنند. اين قدر پرمغز است.
از لحاظ زيبايى هنرى اين سخن فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ مثل زيباترين و بلندترين كلمات نهج البلاغه و در حد سخنان اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ است. فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ مى رود در مسجد مدينه مى ايستد در مقابل مردم و ارتجالاً حرف مى زند. شايد ايشان يك ساعت صحبت كرده است با بهترين و زيباترين عبارات و زبده ترين و گزيده ترين معانى.
آن عبارتش، اين فصاحت و بلاغتش، اين فرزانگى و دانشش، اين معرفت و حكمتش، آن جهاد و مبارزه اش، آن رفتارش به عنوان يك دختر، آن رفتارش به عنوان يك همسر، آن رفتارش به عنوان يك مادر، آن احساسش به مستمندان ... اين شخصيت جامع الاطراف فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ است; اين الگوست; الگوى زن مسلمان اين است.
25/9/1371
76ـ اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ يك وقت درباره فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ فرمود: «ما اَغْضَبَتْنى وَ لا خَرَجَتْ مِنْ اَمرى» ; «يك بار اين زن در طول دوران زناشويى مرا به خشم نياورد، يك بار از دستور من سرپيچى نكرد.»
فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ با آن عظمت و جلالت، در محيط خانه يك همسر است; يك زن است، همان طور كه اسلام مى گويد در محيط علم، يك دانشمند والاست.
25/9/1371
77ـ وجود حضرت زهرا ـ عليها السلام ـ با آن حكمت، گويندگى، قدرت تحليل سياسى و اجتماعى و آينده نگرى و نيز قدرت برخورد با عظيم ترين مسائل زمان خود، نشان دهنده اين
واقعيت است كه يك زن مسلمان مى تواند در سنين جوانى هم به مقامات عالى و معنوى و عرفانى دست يابد.
8/9/1372
78ـ زنان مسلمان در زندگى شخصى، اجتماعى و خانوادگى خود بايد زندگى فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ را از جهت خردمندى، فرزانگى و عقل و معرفت الگو و سرمشق خود قرار دهند و از بُعد عبادت، مجاهدت، حضور در صحنه تصميم گيريهاى عظيم اجتماعى، خانه دارى، همسردارى و تربيت فرزندان صالح از زهراى اطهر ـ عليها السلام ـ پيروى كنند; زيرا زندگى آن بانوى بزرگ اسلام نشان مى دهد كه زن مسلمان براى ورود در صحنه سياست و ميدان كار و تلاش و نيز ايفاى نقش فعال در جامعه همراه با تحصيل، عبادت، همسردارى و تربيت فرزندان مى تواند پيرو فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ باشد و دخت گرامى پيامبر عظيم الشأن الهى را الگوى خود قرار دهد.
17/9/1372
79ـ زنان مسلمانى كه امروز در نظام اسلامى با جديت، دلسوزى و همراه با عفت و عصمت درس مى خوانند، طبابت مى كنند و يا در محيطهاى اجتماعى، علمى و سياسى فعال هستند، پيروان فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ محسوب مى شوند و اين جانب با همه وجود براى چنين زنانى احترام و تكريم قائل هستم.
17/9/1372
80ـ حضرت فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ خلاصه نبوت و ولايت و داراى چنان شخصيت والايى است كه انسانها از درك عظمتِ وسعتِ آن ناتوان هستند. مقام و مرتبه آن حضرت تا حدى بود كه حتى كسانى كه رابطه صميمى با آن بزرگوار نداشتند، زبان به مدح او گشودند.
5/9/1373
81ـ فاطمه زهرا ـ عليها السلام ـ برترين نمونه مجسم براى زن مسلمان است و متفكرين و گويندگان مذهبى و دانشمندان بايد با بيان و قلم خود ابعاد وجودى و شخصيت اين بانوى بزرگ آفرينش را هر چه بهتر و بيشتر ترسيم و تبيين كنند.
12/7/1374