( 229 )

فهرست سال چهاردهم

سرمقاله

* تنديس مرزبانى 80 ـ 3/79

ـ مرزبانى عقيدتى و فكرى

ـ مرزبانى امت اسلامى

مرزبانى و كشيك نفس

*سپيده گشاى انقلاب 82 ـ 3/81

* خردورزى يا جنجال گرى 3/83

ـ آداب بحث علمى

ـ سياست زدگى

ـ تفنّن گرايى

ـ مخاطب شناسى

ـ مرزشناخت قانون و فرضيه

ـ قانونهاى مبنا

ـ توابع طرح نظريه

ـ انگيزه هاى دعاوى

* رهبرى مقتدر 15/83

* شاخه طوبى 3/84

مسائل حوزه

*مصاحبه با آيت اللّه سيد كاظم حائرى 80 ـ 16/79

* اصلاح حوزه در نگاه شهيد صدر 80 ـ 32/79

ـ وضعيت حوزه نجف

ـ ديدگاههاى شهيد صدر براى اصلاح حوزه

ـ اصلاح نظام ادارى حوزه

( 230 )

1 . تئورى مرجعيت

2 . حوزه هاى هماهنگ

ـ اصلاح نظام آموزشى

ـ اصول

ـ آموزش فقه

ـ ادبيات منطق

ـ شيوه پژوهشهاى گروهى

ـ دگرگونى در فرهنگ عمومى حوزه

1 . اصل جدايى ناپذيرى دين از سياست

2 . حكومت اسلامى

ـ آگاهى بخشى و روشنگرى

* مصاحبه با حجة الاسلام والمسلمين شيخ محمد رضا نعمانى 80 ـ 323/79

*مصاحبه با حجة الاسلام سيد جلال الدين آشتيانى 82 ـ16/81

* نگاهى به زندگى علمى و آثار شهيد مصطفى خمينى 82 ـ 356/81

ـ دوران تحصيل

ـ ويژگيهاى شخصيتى شهيد و عوامل آن

ـ استعداد ذاتى

ـ جامع بودن

ـ بهره ورى از فرصتها

ـ تلاش و پشتكار

ـ آزاد انديشى

ـ تدريس

ـ نگارشها

* مصاحبه با آيت اللّه حاج شيخ محمد كلباسى 35/83

* مصاحبه با آيت اللّه حاج شيخ جعفر صبورى قمى 13/84

* حوزه نجف در برابر هجوم استعمار 35/84

ـ جايگاه حوزه نجف

ـ حق پوشى دشمنان

ـ حوزه نجف در رويارويى با استعمار انگليس

1 . خشونت حاكمان ترك

2 .فتواى جهاد

3 .مراجع بزرگ در ميدان نبرد

4 .سازمان دهى نيروهاى مجاهد

الف . جبهه شعبيه

ب . جبهه القرنه

ج . جبهه اهواز و بصره

5 . شيخ خزعل عامل انگليس

6 .قيام عليه شيخ خزعل

7 .واكنش آيت اللّه سيد محمد كاظم يزدى در برابر استعمار

8 . شهادت فرزند آيت اللّه يزدى

( 231 )

9 .آغاز دوره جديد در مبارزه با انگليس

10 . اقدامات فريبكارانه انگليس

11 .نابسامانى در حوزه نجف

ـ دوران مرجعيت ميرزا محمد تقى شيرازى

1 . دامن زدن به اختلافهاى شيعه و سنى

2 .اوج انقلاب اسلامى عراق

3 . افزايش تلاشهاى سياسى

4 .تلاشهاى سرّى

ـ دوران زعامت شريعت اصفهانى

1 . اجتماع بزرگ در كربلا

2 . تحريم انتخابات فرمايشى

3 . تبعيد علما از نجف

4 .بازتاب تبعيد علماى نجف در ايران

5 .پذيرش استقلال عراق

ـ موضع حوزه نجف در برابر اشغال ليبى

1 .واكنش دنياى اسلام در برابر اشغال ليبى

2 . واكنش تند حوزه نجف و علماى شيعه

3 .واكنش ديگر عالمان شيعه

4 .امدادگرى در جبهه هاى نبرد

معارف و اخلاق

* دستور العمل اخلاقى ـ شهيد سيد محمد باقر صدر80 ـ107/79

ـ سخنى از ملكوت دل با دلهاى ملكوتى

* نگاهى به تلاشهاى احياگرانه شهيد صدر80 ـ120/79

ـ اسلام و حيات انسانى

ـ احيا و اجتهاد

ـ گستره اجتهاد در احيا

ـ برخورد با نادرستيها در انديشه اسلامى

1 . تهاجم از بيرون

2 . تحجر از درون

3 . التقاط از سوى روشنفكر نمايان

ـ نياز انسان به دين

ـ بازگشت به دين

ـ نگرش به اسلام

ـ نگرش به زندگى

ـ قلمرو دين

ـ فهم و كشف نظامهاى تئوريك دين

* مبانى منطق استقراء از ديدگاه شهيد محمد باقر صدر 80 ـ 276/79

ـ استقراء چيست؟

1 . فرق استدلال قياسى و استقرايى در منطق ارسطويى

2 . نارساييهاى استقراى تام

( 232 )

3 . نارساييهاى استقراى ناقص

4 . روش ارسطو در استوار كردن منطق استقراء

5 . پيوند دليل استقرايى و نگرش معرفت شناسى ارسطو

6 . دليل قاعده (الاتفاقى)

7 . نقد قاعده (الاتفاقى)

ـ استقراء و مكتب تجربى

1 . تفسير استقراء درمكتب تجربى

الف . استقراى يقين آور

ب . استقراء منشأ اعتقاد برتر

ج . استقراء عادت ذهنى

2 . بازتابها و انديشه ها

3 . عقل و علاقه عليت

4 . نقد دليلهاى عقلى عليّت

5 . كاستيهاى ديدگاه هيوم

ـ استقراء و مكتب ذاتى

1 . دليل استقرايى در مرحله توالد موضوعى

الف . تعريف كلاسيك احتمال

ب . تعريف احتمال بر اساس تكرار

ج . تعريف نوين احتمال

2 . دليل استقراء در مرحله استنباطى

جدايى عليت در دو مفهوم عقلى و تجربى

3 . دليل استقراء در مرحله توالدذاتى

3/1 . گونه هاى يقين

الف . يقين منطقى و رياضى

ب . يقين ذاتى

ج . يقين موضوعى

3/2 . شرايط استخدام شكل نخست

ـ معرفت بشرى در چشم انداز مكتب ذاتى

* آيات الاحكام در آثار شهيد مصطفى خمينى 82 ـ 85/81

ـ پيشگامى شيعه در نگارش آيات الاحكام

ـ محمد بن سائب نخستين نگارنده احكام القرآن

ـ احكام القرآن شافعى

ـ شيوه هاى نگارش آيات الاحكام

ـ كتابهاى آيات الاحكام

ـ آيات الاحكام شهيد مصطفى خمينى

ـ نماز

ـ جايز بودن سجده بر سنگهاى معدنى

ـ روزه

ـ حجاب درقرآن

ـ آيات حجاب

ـ ديدگاهها درباره زينت در قرآن

ـ خريد و فروش خون

( 233 )

ـ غنا در قرآن

* دستورالعملى از عالم ربانى و مفسر ژرف انديش سيد مصطفى خمينى 82ـ 183/81

* سيرى در تفسير القرآن الكريم و ديدگاههاى فلسفى عرفانى شهيد مصطفى خمينى 82 ـ194/81

ـ ويژگيهاى تفسير القرآن الكريم

ـ مفهوم تفسير از ديدگاه شهيد مصطفى خمينى

ـ اسماء و احكام سوره حمد

ـ ديدگاههاى شهيد در تفسير بسمله

ـ تفسير اوفاقى بسمله

ـ تفسير برهانى سوره حمد

1 . وجودشناسى

2 . گستره و زواياى حمد

3 . مفهوم رب و نقد ديدگاه ملاصدرا

4 . چيره گى خداوند و مفهوم هدايت

ـ تفسيرعرفانى سوره حمد

1 . وحدت وجود

2 . اسم جامع

3 . رحمت مدارى هستى و بايستگى رحمت مدارى نظامهاى مدنى

4 . وابستگى حمد و توحيد افعالى

5 . حضرات خمس و ربوبيت الهى

6 . جلوه مالكيت الهى در همه نشئات غيب و شهادت

7 . وحدت وجود نه وحدت موجود

8 . سوره حمد و اسفار اربعه

9 . هدايت و انوار عشره

* سيرى در انديشه هاى كلامى 82 ـ 232/81

ـ نظام فكرى و مكتب كلامى

ـ انديشه ها و باورها

ـ اسلام و ايمان

1 . تعريف اسلام

2 . تعريف ايمان

3 . نقش انسان در ايمان و كفر

ـ اصول ايمانى در اسلام

1 . آراى عالمان

2 . اصول اعتقادى در متون دينى

3 . ديدگاه عقل

4 . راى استاد شهيد

5 . اصل ولايت امامان(ع) درقرآن

ـ انسان شمولى اصول ايمانى

1 . راههاى دانستن انسان شمولى

ـ جامع بودن دين

1 . قلمرو اجتماعى اسلام

2 . نگاهى به آرا

3. قلمرو اجتماعى دين

( 234 )

ـ آفرينش قيامت

1 . موجود بودن بهشت و جهنم

2 . استناد به قرآن

3 . استناد به روايات

* وصيتنامه اخلاقى از علامه ميرزا محمد باقر موسوى خوانسارى 55/83

* گام چهارم انقلاب رفتارگرايى دينى 65/83

ـ نياز نظام و زمان

ـ فساد عامل فروپاشى

ـ حوزه و روحانيت

ـ نوانديشى ونوآورى

ـ بصيرت و دورانديشى

ـ پايبندى به ارزشها

ـ عقل معاشرت

ـ دولت و حكومت

ـ فضا سازى معنوى

ـ خوش بينى و اعتماد

ـ حق محورى و قانون مدارى

ـ برادرى و همكارى

ـ سياسى اقتصادى

* شهيد صدر منادى وحدت 80 ـ153/79

ـ مفهوم اتحاد

ـ محور اتحاد

ـ زمينه هاى وحدت

ـ راههاى دستيابى به وحدت

ـ پيوند عالمان اسلامى

ـ احياى شخصيت اسلامى مسلمانان

ـ دشمن مشترك

ـ احترام متقابل

ـ تشكيل كنگره بين المللى اسلامى

ـ مبارزه با تعصبهاى قومى

ـ تأثير پذيرى شهيد صدر از شرف الدين

* روش بررسى مسائل اقتصادى 80ـ 189/79

ـ نگرش فراگير و سيستمى

ـ مكتب اقتصادى

ـ واقعيت نگرى

ـ بررسى روش مند

ـ اجتهاد و اكتشاف

ـ مفاهيم رهگشا

1 . خلافت انسان

2 . عدالت اجتماعى

الف . همكارى همگانى

ب . برابرى اجتماعى (ثروت)

3 . بازدارنده هاى رهزن

الف . توجيه گرى

( 235 )

ب . يكسو نگرى

ج . پيراستن دليل شرعى از شرايط صدور

د . موضع گيرى پيشين

ـ نقش دولت اسلامى در نظام اقتصادى

1 . احكام پايدار و ناپايدار

2 . قلمرو ترخيص

3. دامنه ولايت ولى امر

4. نظارت

5 . نرخگذارى

* ديدگاههاى شهيد مصطفى خمينى درباره ولايت و حكومت اسلامى 82 ـ 281/81

ـ پيوند دين و حكومت

1 . جدايى دين از حكومت

2 . جدايى ناپذيرى دين از حكومت

3 . جدايى ناپذيرى دين و حكومت ولى دردوران حضور

ـ دليلهاى ولايت فقيه

ـ قلمروولايت فقيه

ـ ولايت مطلقه فقيه

1 . ولايت اختيارى

2 . ولايت غير اختيارى

ـ شرايط حاكم اسلامى

ـ ولايت يا وكالت و نيابت حاكم اسلامى

1 . نظريه نصب

2 . نظريه انتخاب

* تلاشهاى سياسى و اجتماعى شهيد آقا مصطفى خمينى 82 ـ 321/81

ـ مبانى مبارزه سياسى و اجتماعى آقا مصطفى

1 . اسلام دين سياست و اجتماع

2 . امر به معروف و نهى از منكر

3. رهايى محرومان و مستضعفان

4. بايستگى تشكيل حكومت اسلامى

ـ اصول انديشه هاى سياسى و اجتماعى آقا مصطفى خمينى

1 . نه شرقى و نه غربى

2 . انديشه جهانى

3. اولويتهاى مبارزاتى

ـ سامان دارى سياسى

ـ آگاهى به زمان

ـ آقا مصطفى و روشهاى مبارزه

1 . دعوت به مبارزه با زبان و قلم

2 . مبارزه منفى

3. مبارزه قهرآميز

* شيوه هاى پرسازى خلأهاى قانونى 103/84

ـ حكومت اسلامى و خلأ هاى قانونى

ـ دليلهاى روايى قانونگذارى از سوى حكومت

( 236 )

1 ـ روايات

2. دليل عقل

ـ قلمرو اختيارهاى حاكم در پرسازى خلأهاى قانونى

ـ ديدگاه اهل سنت

ـ فقهى و اصولى

* ديدگاههاى فقهى شهيد آيت اللّه صدر 80 ـ67/79

ـ باب بندى جديد فقه

ـ پيشينه باب بندى فقه

ـ باب بندى فقهاى شيعه

ـ باب بندى اهل سنت

ـ باب بندى شهيد صدر

ـ ديدگاه حكومتى

ـ گستره نفوذ حكم حاكم

1 . گردآورى زكات

2 . بهره بردارى از معادن

3 . واداشتن به طلاق يا صلح

4. اختيارهاى حاكم

5. تحديد حدود

ـ ديدگاه اجتماعى

1 . نماز جمعه

2 . شأن اجتماعى

3. پاك بودن اهل كتاب

4 . گستره موارد مسابقه

ـ ديدگاه اقتصادى

1 . مضاربه

2 . مالكيت معدن

* نگاهى به ديدگاههاى فقهى شهيد مصطفى خمينى 82 ـ 34/81

ـ بررسى حرام بودن غنا

ـ چهره نگارى و پيكرتراشى

ـ امر به زنده سازى مجسمه ها

ـ جايز بودن نگهدارى مجسمه

ـ پرداخت ماليات

ـ برابر قاعده بودن حق شفعه و حق رهگذر

ـ تعيين آب كر

* رويكردهاى نوين استاد در دانش اصول82ـ 126/81

ـ ديدگاه انتقادى

ـ ديدگاههاى روش شناختى و اصلاحى

1 . مرزبندى مسائل

2 . اهميت به سير تاريخى مسائل

3 . بهره گيرى از كارشناسان

ـ رويكردهاى نوين در مسائل اصولى

1 . اصل اصيل يا خطابهاى قانونى

2 . اصل سهولت

( 237 )

الف . آسانى و آسان گيرى و تكليف

ب . سهولت و اجزاء

3 . رويكردقرآنى در دانش اصول

الف .معناى امر

ب .حجت بودن خبر واحد

ج . مخاطبان قرآن

* نقد مكتبهاى اصولى از ديدگاه شهيد مصطفى خمينى 82 ـ171/81

ـ نقد همه

ـ نقد همه زمينه ها

1 . نقد شيوه بحث

2 . نقد عنوان بحث

3 . نقد قالب بحث

ـ نقد هميشگى

* اسلام و سكوت قانون 98/83

ـ پيشينه موضوع

ـ ديدگاهها

1 . موافقان سكوت قانون

2 . مخالفان سكوت قانون

3. ديدگاه سوم

ـ تفاوت اين ديدگاه با ديدگاه اهل سنت

ـ نقد و بررسى

ـ فلسفه فراغ قانونى

ـ سكوت قانون كاستى يا كمال دين

ـ فرهنگ و جامعه

* تاريخ در نگاه شهيد صدر 80 ـ 229/79

ـ پژوهشهاى شهيد در موضوعات تاريخى

1 . تاريخ در حوزه عقايد

2 . تاريخ امامان شيعه

ـ روش شهيد صدر در بررسى زندگى امامان

1 . حفظ كيان اسلامى از انحراف

2 . رهبرى معنوى جامعه

ـ تاريخ پيدايش تشيع

ـ نقش تاريخ در تفسير قرآن

ـ نقش تاريخ در استنباط احكام

1 .مبدأ شناسى مسائل اصول و فقه

الف .اجتهاد

ب . اخبارگرى

ج . پيشينه بحث سيره

د. تاريخ برائت عقليه و قاعده قبح عقاب بلابيان

2 . اثرگذارى نشانه هاى تاريخى در فهم نصوص دينى

الف .جهت صدور

ب . جهت دلالت

( 238 )

1/ب . بررسى حالتهاى شخصى راويان

2/ب . بررسى شرايط سياسى جامعه

3/ب . جست و جو از نشانه هاى پيوسته از بين رفته

4/ب . توجه به اصطلاحات زمان صدور

5/ ب . فهم سياق زمان صدور

6/ب . شناخت فتاواى فقهاى همروزگار ائمه(ع)

7/ب . شناخت زمينه تاريخى فتاواى فقهاء

ـ تاريخ از منابع مطمئن سيره شناسى

1 . سيره متشرعه

2 . سيره عقلا

ـ نقش تاريخ در برداشتهاى اجتماعى

ـ تاريخ سياسى حوزه

* نقش تاريخ در دانشهاى حوزوى 127/83

ـ نقش تاريخ در شناخت عقايد

1 . آسيب شناسى مسائل كلامى

الف . تحريف مفهوم قضا و قدر

ب . تحريف چهره پيامبران

ـ نقش تاريخ در فهم عقايد و باورها

1 . سرگذشت پيام و پيام آور

2 . آگاهى از تاريخ نزول آيات و صدور روايتهاى اعتقادى

ـ تاريخ ابزار ترويج دين باورى

* مدرسه كربلا از حمله سلجوقيان تا فروپاشى بغداد(3) 176/83

ـ تجديد حيات مدرسه كربلا

ـ ديدگاهها درباره مقام علمى امام سيد فخار موسوى حائرى

ـ شاگردان و راويان امام فخار حائرى

ـ عصر امام فخار حائرى

ـ آثار قلمى امام فخار حائرى

ـ وفات امام فخارحائرى

ـ مدرسه كربلا پس از رحلت امام فخار

ـ جايگاه علمى سيد عبدالحميد حائرى

ـ آثار قلمى سيد عبدالحميد حائرى

ـ نقش خاندان علقمى در نهضت علمى مدرسه كربلا

ـ مقام علمى ابن علقمى

ـ معالم مدرسه كربلا

* پاسخ از تحريف مقاله حجاب شرعى 221/83

* واژه عجم در روايات 225/83

ـ عجم كدام گروه غير عرب هستند

ـ عجم در كلام محدّثان

( 239 )

* اسلام در برخورد با ثروتهاى بادآورده 145/84

ـ ثروت و غنى

ـ ثروتهاى بادآورده

ـ ثروت اندوزى و تكاثر

ـ زمينه ها و راههاى ثروت اندوزى و تكاثر

1 . نزديكى به مراكز قدرت

2 . استفاده به مراكز قدرت

3. حرامخوارى

4 . غلول يا خيانت مالى كارگزاران

الف . خيانت در غنائم جنگى

ب . خيانت در اموال عمومى

ج . هديه به كارگزاران

5 . انتخابها و انتصابها

ـ راههاى جلوگيرى از ثروت اندوزى

1 . ساده زيستى كارگزاران

2 . نظارت دقيق به بيت المال

3. توجه به منافع عمومى

4 . جلوگيرى از تمركز ثروت

5 . بازرسى و كنترل

6 .مبارزه با افزون طلبى

7 . بازخواست كارگزاران

ـ مسؤوليت دولت در مبارزه با ثروتهاى نامشروع

1 . پى گرد و تنبيه كارگزاران خائن

2 . رسيدگى به ثروتهاى نامشروع بخش خصوصى

ـ مشكل اصلى

* نقدى بر فصل الخطاب(4) 203/84

ـ آيا يحيى از آل عمران است؟

نقد و معرفى كتاب

* الفتاوى الواضحه 80 ـ 342/79

ـ نگاهى كوتاه به زندگى شهيد صدر

ـ انديشه هاى فقهى شهيد صدر

ـ نوآوريهاى محتوايى

1 . نظام وارى و هدف مندى فقه

2 . تقسيم احكام شريعت به دگرگونى پذير و دگرگونى ناپذير

3 . فراغ قانونى (منطقه الفراغ)

4. تقسيم نصوص به تبليغى و ولايتى

ـ نوآوريهاى شكلى

ـ نگاهى گذرا به فتوانگارى

ـ انگيزه فتوا نگارى

ـ سير تاريخى رساله نويسى در اسلام

ـ شيوه هاى فتوا نگارى

1 . فتوا نگارى نقلى

( 240 )

2 . فتوا نگارى اجتهادى

3. استفتاء

4. تلفيقى

ـ كاستيهاى رساله هاى عمليه موجود

1 . كاستيهاى نگارشى

2 . كاستيهاى غير نگارشى

ـ عوامل كاستيهاى رساله هاى عمليه

ـ ويژگيها و برجستگيهاى (الفتاوى الواضحه)

ـ ساختار الفتاوى الواضحه

1 . اصول دين

2 . فتاوا و آراى فقهى

ـ التقليد و الاجتهاد

ـ العبادات

ـ الطهاره: احكام الماء

ـ الماء المطلق او مضاف

ـ التيمم

ـ انواع النجاسات

ـ المطهرات

ـ الصلاة

ـ الصلاة الاحكام العامه

ـ الصيام

ـ الاعتكاف

ـ الحج والعمره

ـ الكفارات

ـ بعد اجتماعى عبادت

* دروس تمهيديه فى الفقه الاستدلالى 231/83

ـ متون درسى فقهى

ـ ويژگيها و مزاياى كتاب